|
TÜRKİYE'DE YATIRIMLARA VE İHRACAATA YÖNELİK DEVLET
DESTEKLERİ
I. GİRİŞ
Ülkemizde işletmelere yönelik destekler
genel olarak Hazine Müsteşarlığı
(HM) Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü ve
Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) İhracaat Genel Müdürlüğü
tarafından yürütülmektedir.
Yatırımlara Yönelik destekler , HM Teşvik
Uygulama Genel Müdürlüğü, ihracaata Yönelik Destekler
ise DTM İhracaat
Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Bu kuruluşların
yanı
sıra Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme
ve Destekleme İdaresi
Başkanlığı (KOSGEB), Küçük ve Orta Ölçekli sanayi işletmelerine
yönelik çeşitli destekler vermektedir. Ayrıca Türkiye İhracaat Kredi
Bankası A.Ş.(EXIMBANK) tarafından sağlanan ihracaat kredileri de bu
destekler kapsamında ele alınacaktır.
Teşvik Uygulama Genel Genel Müdürlüğü ve
İhracaat Genel Müdürlüğü tarafından verilen desteklerin bir
kısmı direkt olarak bu kuruluşlar tarafından, bir kısmı ise başka uygulamacı
kuruluşlarca yürütülmektedir. Yatırımlara yönelik destek
kalemlerinin uygulaması aşamasında devre olan kurumlar, Hazine Müsteşarlığı
Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü (bazı durumlarda Sanayi Odaları),
Türkiye Halk Bankası , Türkiye Kalkınma Bankası, Türkiye
Sınai Kalkınma Bankası ve Sınai Yatrım
Bankası'dır. Bölgesel teşviklerde Türkiye Kalkınma
Bankası ile Türkiye Halk Bankası'dır. Vergi Daireleri, Gümrük
Müdürlükleri ile enerji desteğinde TEAŞ ve TEDAŞ, arsa desteğinde
Valilikler devreye giren kurumlardır.
İhracaat Desteklerinin ise bazıları
DTM İhracaat Genel Müdürlüğü tarafından direkt uygulanırken, bazıları da Türkiye
Bilimsel Araştırma Kurumu (TUBİTAK), Türkiye Teknoloji Geliştirme
Vakfı (TTGV), Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB), İhracaatı Geliştirme Etüd
Merkezi (İGEME), İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV), İhracaatçılar
Birliği (İHB), Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından yürütülmektedir.
Birliğimiz tarafından hazırlanan bu kitapçığımızda, uygulanmakta
olan Devlet Desteklerine İlişkin özet bilgiler ve be desteklere ilişkin
karar ve tebliğlerin yer altığı Resmi Gazete tarih ve sayıları ile
bu desteklerin uygulayıcı kuruluşlarının isimleri verilecektir. Ayrıca
bu kitapçığın sonunda bu kurumların adres, telefon ve faksları ile
internet ve e-posta adresleri de verilecekti II.YATIRIMLARA YÖNELİK
DESTEKLER Bu teşvikler 3 ana başlık altında
ele alınacaktır. 1. Genel Yatırım Destekleri
2. KOBİ Yatırımlarına Yönelik Destekler.
3. Bölgesel
Yatırım Destekleri. II.1. Genel Yatırım Destekleri
Bu Teşviklere ilişkin karar ve tebliğlerin yer aldığı Resmi
Gazeteler ;
 | 18.01.2001 tarih ve 24291
sayılı Resmi Gazete, 21.12.2000 tarih ve 2000/1821 sayılı karar. |
 | 18.02.2001 tarih ve 24291 sayılı Resmi
Gazete, 2001/1 no'lu Tebliğ. |
 | 23 Mart 2001 tarih ve 24351 sayılı
Resmi Gazete, 2001/1 no'lu Genelge. |
II.1.1- Teşvik Belgesi Müracaat
Usülleri :
A- Yatırımın Teşvik Belgesine Bağlanması :
Bir yatırımın teşvik belgesine bağlanabilmesi için, asgari sabit yatırım
tutarının; a) Kalkınmada öncelikli yörelerde
gerçekleştirilecek yatırımlarda 200 milyar TL.,
b) Normal yörelerde gerçekleştirilecek
yatırımlarda 400 milyar TL.,
c) Gelişmiş yörelerde gerçekleştirilecek
yatırımlarda 600 milyar TL. olması gerekmektedir.
Finansal kiralama şirketlerinin finansal kiralamaya konu teşvik
belgesini müracaatlarında aranacak asgari sabit yatırım tutarı ise
yukarıda belirtilen miktarların % 25'i kadardır.
B- Teşvik Belgesi Düzenleme Usulleri :
a) Yabancı sermayeli şirketler ve şubelerce gerçekleştirilecek bütün
yatırımlar için Müsteşarlık Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne
b) 2 trilyon TL.nın altındaki
Ek 1'de belirtilen imalat ve tarımsal sanayi yatırımları için
bu Tebliğin istinat ettiği Karar'ın 5.maddesi gereğince
31/07/2001 tarihine kadar Müsteşarlık Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü'ne,
01 Ağustos 2001 tarihinden itibaren yatırımın
yapılacağı ildeki sanayi odalarına (Adana, Ankara, Balıkesir,
Denizli, EBSO, Eskişehir, Gaziantep, İstanbul, Kayseri, Kocaeli, Konya)
ve gerektiğinde Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığınca
yayımlanacak genelgelerle belirlenen ilgili Odalara,
c) Diğüer yatırımlar için
ise Müsteşarlık Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğüne müracaat
edilir. C- Teşvik Belgesi Müracaatında
Aranacak Belgeler : Teşvik
belgesi düzenlenebilmesi için yapılacak müracaatta;
Tebliğin Ek 3'te belirtilen "Yatırım Bilgi Formu"na
uygun olarak hazırlanmış bir nüshası ile Finansal kiralama şirketlerinin
finansal kiralamaya yönelik yatırımları dahil, tüm yatırımlar için,
a) Müsteşarlığa yapılacak müracaatlarda :
 | Kalkınmada öncelikli yörelerde gerçekleştirilecek yatırımlarda
200 milyon TL., |
 | Normal yörelerde yapılacak
sabit yatırım tutarı 2 trilyon TL.sının altındaki yatırımlarda 400
milyon TL., |
 | Gelişmiş yörelerde yapılacak
sabit yatırım tutarı 2 trilyon TL.sının altındaki yatırımlarda 600
milyon TL., |
 | Gelişmiş ve normal yörelerde
yapılacak sabit yatırım tutarı 2 trilyon TL.üzerindeki yatırımlarda
2 milyar TL., |
Tutarındaki
meblağın T.C.Merkez Bankası nezdindeki Fon'a yatırıldığına dair
makbuz suretinin, b) Odalara
yapılacak müracaatlarda :
 | Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda 100 milyon
TL., |
 | Normal yörelerde yapılacak
yatırımlarda 300 milyon TL., |
 | Gelişmiş yörelerde yapılacak
yatırımlarda 500 milyon TL., |
Tutarındaki meblağın T.C.Merkez Bankası nezdindeki Fon'a yatırıldığına
dair makbuz sureti be tutarlara ilave olarak 100 milyon TL.tutarındaki
meblağın ise Odanın hesabına yatırıldığını gösterir makbuz
suretinin ibrazı gerekmektedir.
Bunların yanı sıra
Tebliğin 6.maddesinde Odalara yapılacak müracaatlar bölümünde
belirtilen diğer yükümlülüklerin de yerine getirilmesi
gerekmektedir. D-
Teşvik Belgesi Müracaatının Değerlendirilmesi :
Teşvik belgesine bağlanması talep edilen 2
Trilyon TL.nın üzerindeki imalat ve tarımsal sanayi
yatırımları ve diğer yatırımlara ait projelerin, makro ekonomik
politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve teknik yönden Müsteşarlıkça
yapılacak değerlendirme sonucunda uygun bulunması halinde, yatırıma
ait teşvik belgesi, eki döviz ve kredi kullanım formu, ithal ve yerli
makine ve teçhizat listeleri Müsteşarlıkça onaylanır.
Yabancı sermayeli yatırımlar ile fon
kaynaklı krediden yararlanabilecek yatırımlar
hariç, aynı Tebliğ ile görevlendirilen Adana,
Ankara, Balıkesir, Denizli, EBSO (İzmir), Eskişehir,
Gaziantep, İstanbul, Kayseri Kocaeli ve Konya
Sanayi Odalarının bulunduğu illerde yapılacak
2 Trilyon TL.nın altındaki imalat ve tarımsal sanayi yatırımları
için yatırımcıların müracaatları, yatırımın bulunduğu Oda tarafından
değerlendirilir. II.1.2- Destek Unsurlarında Bölgesel Ayırım :
Gelişmiş Yöreler : İstanbul ve Kocaeli il sınırları
ile Ankara, İzmir, Bursa, Adana ve Antalya Büyükşehir Belediye sınırları
dahil. Kalkınmada Öncelikli Yöreler : Adıyaman,
Ağrı, Aksaray, Amasya, Ardahan, Artvin, Bartın,
Batman, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Çanakkale (Bozcaada,Gökçeada
ilçeleri), Çankırı, Çorum, Diyarbakır, Elazığ,
Erzincan, Erzurum, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır,
Kahramanmaraş, Karabük, Karaman, Kars, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir,
Kilis, Malatya, Mardin, Muş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Osmaniye, Rize,
Samsun, Siirt, Sinop, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tokat, Trabzon,
Tunceli, Van, Yozgat ve Zonguldak (50 il). Normal Yöreler :
Gelişmiş ve Kalkınmada Öncelikli yörelerin dışında kalan yörelerdir. II.1.3-
Destek Unsurlarından Yararlanacak Yatırımlar :
Kalkınmada öncelikli yörelerde ve normal
yörelerde gerçekleştirilecek yatırımlar, gelişmiş
yörelerde gerçekleştirilecek aşağıda belirtilen Organize
Sanayi Bölgelerinde (özel organize sanayi
bölgeleri ve küçük sanayi sitelerinden
oluşan organize küçük sanayi bölgeleri
dahil) gerçekleştirilecek yatırımlar, bu tebliğin 14.maddesinde yer
alan destek unsurlarından yararlandırılabilir.
Ayrıca, serbest bölgeler yapılacak; a) Araştırma Araştırma-Geliştirme
yatırımları,
b) Çevre korumaya yönelik yatırımlar,
c) Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu
veya Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TUBİTAK) tarafından
belirlenen öncelikli teknoloji
alanındaki yatırımlarıdır.
d) Bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar kapsamında değerlendirilen
yatırımlar kapsamında değerlendirilen yatırımlar için sadece Fon
kaynaklı kredi
desteğini içeren teşvik belgesi düzenlenebilir.
Gelişmiş yörelerde
komple yeni, entegrasyon ve ürün çeşitlendirmesine
yönelik yatırımları için teşvik belgesi düzenlenmez.
Ancak, bu
yörelerde tebliğin12.maddesinde belirlenen konularda
yapılacak yatırımlarda, bütün yatırım cinsleri için teşvik
belgesi düzenlenebilir.
Ayrıca,
2001/1821 kararın uygulanmasına ilişkin 2001/1 sayılı
tebliğin 12.maddesine istinaden, 23 Mart 2001 tarih ve 24351 sayılı
Resmi
Gazete'de yayınlanan 2001/1 no.lu Genelge ile ilave edilen yatırım
konuları için de teşvik belgesi düzenlenebilir.
Bu tebliğin
istinat ettiği karar kapsamında yatırımlar için uygulanacak yatırım
indirimi oranları, tebliğin 20 maddesinde belirtilen oranlardadır. II.1.4-
Yatırımın Tanımı :
Teşvik belgesi kapsamında yapılacak yatırımlar; komple yeni yatırım,
tevsi, modernizasyon, yenileme, kalite düzeltme, dar boğaz giderme,
tamamlama, entegrasyon ve ürün çeşitlendirmesi çerçevesinde değerlendirilir. II.1.5-
Yatırımlara Sağlanacak Destek Unsurları :
a) Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Vergisi Fonu istisnası,
b) Yatırım indirimi,
c) Katma Değer Vergisi istisnası,
d) Vergi, resim ve harç istisnası,
e) Fon'dan kredi tahsisi'dir. II.1.6-
Fondan Kredi Tahsisi : Fondan
Kredi Tahsisi esas olarak 7 ana başlıktaki yatırımlar için söz
konusudur. Bunlar; Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge), Teknopark yatırımları,
Teknoparklarda yapılacak yatırımlar, Çevre korumaya yönelik yatırımlar,
Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu veya TUBİTAK tarafından belirlenen
öncelikli teknoloji alanındaki yatırımlar, Bölgesel gelişmeye yönelik
yatırımlar ve Organize Sanayi Bölgelerine taşınacak yatırımlardır. a)
Ar-Ge Yatırımı : Yeni bir ürün geliştirilmesi, ürün kalite ve
standardının yükseltilmesi, maliyet düşürücü ve standart yükseltici
yeni bir teknolojinin
ülke şartlarına uyumunun sağlanması amacıyla yapılan araştırma ve
geliştirme çalışmalarıyla, bu tür faaliyet sonuçlarının faydalı
araç, gereç, malzeme,
ürün, yöntem, sistem ve üretim tekniklerine dönüştürülmesi,
mevcutların teknolojik açından iyileştirilmesi ve teknoloji uyarlanması
için bilimsel esaslara uygun olarak yapılan ve her aşaması belirlenmiş
araştırma ve geliştirme çalışmaları için gerçekleştirilecek yatırımları, b)
Teknopark Yatırım : Yüksek/İleri teknoloji kullanan veya yeni
teknolojilere yönelik küçük ya da orta ölçekli firmaların, belirli
bir üniversite ya da araştırma kurumunun olanaklarından yararlanarak
teknolojik bir buluşu; ticari bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek
için faaliyet gösterdikleri (ve bu yolla bölgenin kalkınmasına katkıda
bulundukları) aynı üniversite ya da araştırma kurumunun imkanlarından
yararlanacak ölçüde yakınında kurulan site yatırımlarını, c)
Teknoparklarda Yapılacak Yatırımlar : Teknopark yönetimince
teknoparklarda gerçekleştirilmesine izin verilen yatırımlar, d)
Çevre Korumaya Yönelik Yatırımlar : Sıcak bir nokta olarak
belirlenmiş acil önlem gerektiren çevre kirliliklerinin giderilmesi
dahil üretim için hammadde ithalatı gerektirmeyen katı, sıvı, gaz,
tehlikeli atık ve benzeri yurt içindeki her türlü atığın toplanması,
geri kazanolması, arıtılması ve bertaraf edilmesine ilişkin
teknolojilere ilaveten çevre kirliliği yaratabilecek durumları önlemeye
ve doğal kaynakların rasyonel kullanımına yönelik "temiz ürün
teknolojileri", "temiz ürünler üreten teknolojiler",
"temiz biyoteknoloji", "temiz enerji enerji
teknolojileri", "sürdürülebilir tarım teknolojileri"
gibi çevre ile uyumlu teknolojiler konusundaki yatırımları, e) Öncelikli
Teknoloji Alanlarındaki Yatırımlar : Bilim ve Teknoloji Yüksek
Kurulu veya TUBİTAK tarafından belirlenen yatırımları, f) Bölgesel
Gelişmeye Yönelik Yatırımlar : Batman, Bingöl, Bitlis,Diyarbakır,
Hakkari, Hatay, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van
illerinde yapılan asgari sabit yatırım tutarı 3 Trilyon TL.sı (bu değer
teşvik belgesinin ilk düzenlenişi sırasında belgede yer alan değer
olup, daha sonra yapılacak revize nedeniyle bu değere ulaşılmış
olması, yatırımın bölgesel gelişmeye yönelik yatırım sayılmasını
gerektirmez) olan en az 75 kişilik istihdam sağlamaya yönelik, komple
yeni yatırımları (her türlü tekstil, terbiye ve konfeksiyon yatırımları,
entegre olmayan hayvancılık yatırımları ile ulaştırma yatırımları
hariç), g) Organize Sanayi Bölgesine Taşınacak Yatırımlar : Gelişmiş
yörelerdeki mevcut yatırımlardan, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nca
belirlenen gelişmiş veya diğer yörelerdeki Organize Sanayi Bölgelerine
( Özel Organize Sanayi Bölgeleri dahil) veya küçük sanayi
sitelerinden oluşan Organize Küçük Sanayi Bölgelerine taşınacak yatırımları
ifade eder. 1. Kredinin Kapsamı : a) Ar-Ge yatırımlarında;
münhasıran araştırma ve geliştirme faaliyeti için kullanılan makine
ve teçhizat ile yazılım giderleri,
b) Teknopark yatırımlarında; Teknopark hizmetlerinin görülebilmesi için
gerekli makine ve teçhizat ile bina - inşaat giderleri,
c) Teknoparklarda yapılacak yatırımlarda gerekli makine ve teçhizat
ile yazılım giderleri,
d) Çevre Yatırımlarında; münhasıran çevre yatırımı için gerekli
bina - inşaat ve makine ve teçhizat giderleri,
e) Öncelikli teknoloji alanlarındaki yatırımlarda, makine ve teçhizat
giderleri,
f) Bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlarda faizsiz sabit yatırım
tutarının % 30'u,
g) Organize Sanayi Bölgelerine taşınacak yatırımlarda söküm,
nakliye ve montaj giderleri,
Fon kaynaklarından
kredilendirilebilir. Bu kapsamda kredilendirilecek makine ve teçhizatın
yeni olması gerekmektedir. 2. Fon Kaynaklı Kredi Miktarı, Faiz
Oranları ve Ödeme Şekli :
Fon kaynaklı kredi kapsamında yer alan yatırımların, bölgesel gelişmeye
yönelik yatırımlar hariç, yukarıda belirtilen harcamalarının en
fazla % 50'sine kadar olan kısmı fon'un imkanları, çerçevesinde
kredilendirilebilir.Ancak her proje için fon kaynaklarından tahsis
edilebilecek kredi miktarı 250 Milyar TL.sını geçemez.
Yukarıda belirtilen yatırımlar
için tahsis edilecek krediler, 1 yıl ödemesiz, toplam 5 yıl vadeli
olup, ödemesiz dönemin bitiminden başlamak üzere 6'şar aylık eşit
taksitler halinde geri alınır.
Bölgesel gelişmeye yönelik
yatırımlarda kullanılabilecek azami kredi miktarı 4,5 Trilyon TL.sını
geçememek üzere, faizsiz sabit yatırım tutarının % 30'udur.
Bölgesel gelişmeye yönelik
yatırımlar kapsamında tahsis edilecek kredilerde ise 3 yıl ödemesiz
toplam 6 yıl vadeli olup, ödemesiz dönemin bitiminden başlamak üzere
altışar aylık eşit taksitler halinde geri alınır.
Fon kaynaklı krediye
uygulamakla görevlendirilmiş Bankalarla yapılacak değerlendirme çerçevesinde
tahsis edilecek kredinin bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlarda %
25'i, diğer yatırımlarda ise azami % 50'si avans olarak verilebilir. 3.
Fon Kaynaklı Krediyi Kullandıracak Bankalar ve Sorumlulukları :
Bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlarda, A.Ş. statüsündeki
firmalar için Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. (TKB), diğer firmalar için
Türkiye Halk Bankası A.O., diğer yatırımlar için de Türkiye Sınai
Kalkınma Bankası ve Türkiye Sınai Yatırım Bankası aracılığıyla
kullandırılır. II.1.7- Yatırım Finansmanında Özkaynak
Oranları :
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımların finansmanında
uygulanabilecek asgari özkaynak oranları aşağıda belirtilmiştir. a)
Norma yörelerde ve gelişmiş yörelerde yapılacak yatırımlarda % 40,
b) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda % 20,
c) RO-RO taşımacılığı, havayolu kargo taşımacılığı yatırımlarında
% 20,
d) Gemi ithali ve uçak ithali yatırımlarında % 10
Teşvik belgesi kapsamındaki dış
kredi, döviz kredisi veya fon kaynaklı kredi dahil, iç kredi ile
birlikte dış kredi ve/veya döviz kredisi kullanılması halinde özkaynak
oranları % 20'ye kadar indirilebilir.
Ayrıca,
a) Tersane, gemi inşa ve yat inşa yatırımlarında,
b) Finansal kiralama şirketlerinin yapacakları kiralama yatırımlarında,
c) Yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli çerçevesinde gerçekleştirilecek
yatırımlarda,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları yatırımlarda, bu sınırlara
bağlı kalınmaz.
Yeniden değerlendirme fonu,
sermaye artışlarında özkaynak olarak kabul edilmez. II.2-
KOBİ Yatırımlarına Yönelik Destekler :
KOBİ Yatırımlarına Yönelik Desteklere ilişkin karar ve tebliğlerin
yer aldığı Resmi Gazete :
 |
18.01.2001 tarih ve 24291 sayılı Resmi Gazete,
21.12.200 tarih ve 2000/1822 sayılı Karar. |
 |
18.02.2001 tarih ve 24322 sayılı Resmi Gazete,
2001/1 No.lu Tebliğ. |
II.2.1- Kapsam :
a) İmalat (çırçır ve entegre olmayan paketleme yatırımları
hariç).
b) Tarımsal sanayi (tarım ürünlerini işleyerek değerlendiren ve/veya
pazara hazırlamaya yönelik faaliyette bulunan her türlü tarım işletmeleri
ile soğuk hava depoları dahil)
c) Turizm (konaklama dahil)
d) Eğitim
e) Sağlık
f) Madencilik
g) Yazılım geliştirme
yatırımlarına yönelik faaliyetleri kapsar.
Ayrıca bu tebliğin istinat ettiği Karar çerçevesinde;
a) İmalat ve Tarımsal Sanayi sektöründe faaliyette
bulunan işletmelerden; Kanuni defter kayıtlarında arsa ve bina hariç,
makine ve teçhizat, tesis, taşıt araç ve gereçleri, döşeme ve
demirbaşları toplamının net tutarı 400 Milyar TL.sını aşmayan;
1) 50 ile 250 işçi çalıştıran
orta ölçekli,
2) 10 ile 49 işçi çalıştıran küçük ölçekli,
3) 1 ile 9 işçi çalıştıran mikro ölçekli, işletmelerin
yatırımları.
b) Çanakkale il sınırlarının güneyi ile İçel il sınırlarının
doğusu arasında kalan 3 km.derinliğindeki kıyı şeridi ev Nevşehir
ilinde Merkez, Ürgüp ve Avanos ilçe sınırları dışında yapılacak
turizm yatırımları (konaklama tesisleri) ile mevcut konaklama
tesislerinin modernizasyon yatırımları,
c) Kalkınmada öncelikli yörelerde sağlık alanında yapılacak yatırımlar,
d) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak eğitim yatırımları ile
gelişmiş ve normal yörelerde yapılacak ilk ve orta eğitim yatırımlarına
ait tevsi ve modernizasyon yatırımları,
e) Madencilikle iştigal eden işletmelerin, istihraç işleme veya
zenginleştirme yatırımları,
f) Yazılım geliştirme yatırımları, KOBİ yatırımları olarak
nitelendirilir.
II.2.3- Destek Unsurlarında Bölgesel Ayırım :
Destek unsurlarının
uygulanması ile ilgili bölgesel ayırım, yukarıda "II.1.2" bölümünde
belirtilmiştir.
II.2.4- KOBİ Yatırımlarına Uygulanacak Destek
Unsurları :
1) Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu istisnası,
2) Yatırım İndirimi,
Organize Sanayi Bölgelerinde,
kalkınmada öncelikli yörelerde, normal yörelerde yapılacak yatırımlarda
% 100 gelişmiş yörelerde (Ar-Ge yatırımlar, çevre korumaya yönelik
yatırımlar, turizm (konaklama tesisi), eğitim, madencilik, yazılım
geliştirme, teknoparklarda yapılacak yatırımlar, küçük sanayi
sitelerinde yapılacak yatırımlar ile küçük sanayi sitelerinden oluşan
organize küçük sanayi bölgeleri) yapılacak yatırımlarda % 100 ve
gelişmiş yörelerde yapılacak diğer yatırımlarda % 60 oranında yatırım
indirimi uygulanır.
3) Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası,
4) Vergi, resim ve harç istsinası,
03.12.1988 tarihli ve 3505
Kanunun geçici 2.maddesine göre KOBİ'lerin yatırımı tamalamasını müteakip
2 yıl içinde 1.000 USD tutarında ihracaat yapacağına dair aracı
Bankaya taahhütte bulunulması kaydiyle ilgili mevzuat çerçevesinde
vergi, resim ve harç istisnasından yararlandırılır.
5) Fon'dan kredi tahsisi. (Bu konu yukarıda geçen II.2.2
bölümünde açıklanmıştır.)
II.2.5- Destek Unsurlarından Yararlanma :
Destek unsurlarından
yararlanabilmek için KOBİ teşvik belgesine konu bina inşaat, makine ve
teçhizat harcamaları ile azami üç aylık hammadde ve işletme
malzemesi teminine yönelik yatırımın, 400 milyar TL.sını aşmaması
gerekir.
Bina inşaat harcamaları, sabit yatırımın
% 20'sini geçmemek kaydiyle, sadece turizm (konaklama tesisleri), eğitim
ve sağlık yatırımlarında öngörülebilir.
II.2.6- Müracaatta Aranan Belgeler :
Aracı bankalara yapılacak
KOBİ teşvik belgesine ilişkin müracaatlarda;
a)Turizm yatırımlarında, Turizm Bakanlığından alınacak
Turizm yatırım Belgesi ve/veya işletme belgelerinin,
b) Sağlık yatırımlarında, Sağlık Bakanlığından alınacak izin
veya görüş belgesinin,
c) Eğitim yatırımlarında, Milli Eğitim Bakanlığından alınacak
izin belgesinin,
d) İstihraca yönelik madencilik yatırımlarında, Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınacak
İşletme Ruhsatı ve izni veya onaylanmış işletme ruhsatlı sahaya ait
rödövans sözleşmesinin,
e) Tersane yatırımlarında, Denizcilik Müsteşarlığından alınacak
uygun görüş yazısının,
f) Su dolum tesisleri yatırımlarında, kaynak suyunun yatırımcıya
tahsis edildiğine dair ilgili merciden alınacak yazı ile Sağlık
Bakanlığından alınacak kaynak suyunun içilebilir nitelikte olduğunu
teşvik eden yazının,
g) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlarda, Tarım ve Köyişleri
Bakanlığından alınacak izin yazısının, ibraz edilmesi
gerekmektedir.
KOBİ teşvik belgesine
ilişkin talebin Müsteşarlıkça uygun görülmesi halinde, gelişmiş
ve normal yörelerde yapılacak yatırımlarda 100 Milyon TL.sının, kalkınmada
öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda ise 50 Milyon TL.sının,
T.C.Merkez Bankası nezdindeki Fon'a irad kaydedilmek üzere yatırılması
ve makbuz suretinin aracı bankaya ibraz edilmesi gerekmektedir.
II.2.7- Başvuru Mercii :
Yatırımcı tarafından
ilk başvuru,
a) Anonim şirketlerde gerçekleştirilecek turizm
(konaklama tesisi), eğitim, sağlık ve tarımsal sanayi yatırımları için
Türkiye Kalkınma Bankasının,
b) İmalat, madencilik ve yazılım geliştirme yatırımları ile anonim
şirket dışındaki diğer gerçek veya tüzel kişilerce gerçekleştirilecek
turizm (konaklama tesisi), eğitim, sağlık ve tarımsal sanayi yatırımları
için Türkiye Halk Bankası, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, ve Sınai
Yatırım Bankasının, ilgili birim ve şubelerine yapılır.
II.2.8- Aracı Bankaların Sorumluluğu ve Yatırımın Süresi :
Yatırımın gerçekleşmesi
ile ilgili takip, kontrol ve sorumluluk aracı bankalara aittir.
KOBİ teşvik belgesinde bina inşaat
harcaması öngörülen yatırımlara en fazla 2 yıl, diğer yatırımlara
ise 1 yıl süre verilir. Verilen süre içinde tamamlanamayan yatırımlarla
ilgili olarak bir defaya mahsus olmak üzere aracı bankalar tarafından
12 ay'ı geçmeyen ek süre verilebilir.
II.2.9- KOBİ'lere Fon'dan Kredi Tahsisi :
A. Fon'dan Kredi Tahsisinin şartalrı.
Fon kaynaklı krediler;
a) Makine ve teçhizat alımı için yatırım kredisi,
b) Hammadde ve işletme malzemesine yönelik olarak işletme kredisi,
olarak kullandırılır.
Turizm, eğitim ve sağlık yatırımlarında
makine ve teçhizat ile birlikte bina inşaat harcamaları da sabit yatırıma
dahil olup, bu miktar toplam sabit yatırımın % 20'sini geçmez. Ayrıca,
bu yatırım konularında tesisat ve tefriş harcamaları da yatırım
harcaması olarak kabul edilir.
Fon'dan imalat ve tarımsal
sanayi sektörlerinde yapılacak yatırımlar için faizsiz sabit yatırım
tutarının aşağıda belirtilen oranlarında yatırım kredisi tahsis
edilebilir.
|
Kalkınmada Öncelikli Yöre |
Normal Yöre |
Gelişmiş Yöre |
| Mikro Ölçekli İşletmeler |
% 60 |
% 50 |
% 40 |
| Küçük Ölçekli İşletmeler |
% 50 |
% 40 |
% 30 |
| Orta Ölçekli İşletmeler |
% 40 |
% 30 |
% 20 |
Araştırma-geliştirme
yatırımları, çevre korumaya yönelik yatırımlar, teknoparklarda yapılacak
yatırımlar ve organize sanayi bölgelerinde (özel organize sanayi bölgeleri
ve küçük sanayi sitelerinde oluşan organize sanayi bölgeleri dahil)
gerçekleştirilecek yatırımlar için yukarıda belirtilen oranlara 10
puan ilave edilir.
Ayrıca imalat ve tarımsal sanayi dışında
diğer KOBİ yatırımlarına tahsis edilecek kredi miktarının
tespitinde, faizsiz toplam sabit yatırım tutarının;
a) Turizm yatırımları (konaklama tesisleri) ve yazılım
geliştirme yatırımları için;
 |
Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda
% 40'ı |
 |
Normal yörelerde yapılacak yatırımlarda % 30'u |
 |
Gelişmiş yörelerde yapılacak yatırımlarda %
20'si |
b) Eğitim yatırımları için;
 |
Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda
% 50'si |
 |
Normal yörelerde yapılacak yatırımlarda % 40'ı |
 |
Gelişmiş yörelerde yapılacak yatırımlarda % 30'u |
c) Sağlık yatırımları ve madencilik yatırımlarında
% 60'ı dikkate alınır.
Fon'dan öngörülen yatırım
kredisi miktarı 200 Milyar TL.sını geçemez.
Yatırım kredisi ile birlikte
işletme kredisi talep edilmesi; üç aylık işletme sermayesi ihtiyacını
geçmemek kaydiyle hammadde ve işletme malzemesi ihtiyacının karşılanabilmesini
teminen, faizsiz sabit yatırım tutarının % 20'sine kadar işletme
kredisi tahsis edilebilir. Bu miktar 80 Milyar TL.sını geçemez.
Sadece işletme kredisi kullandırılması
halinde ise Fon'dan tahsis edebilecek azami kredi miktarı, üç aylık işletme
sermayesi ihtiyacını geçmemek kaydıyla, 35 Milyar Tl.sıdır.
KOBİ işletmelerinde toplam
sabit yatırımın;
a) Gelişmiş ve normal yörelerde en az % 30'unun,
b) Kalkınmada öncelikli yörelerde en az % 20'sinin, Özkaynaklardan karşılanması
gerekmektedir.
B. Fondan Kullandırılan Kredilerin Vadesi, Faiz
Oranları ve Geri Ödemesi.
KOBİ'lere Fon
kaynaklarından kullandırılan yatırım kredilerinin faiz oranları;
a) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda
% 10,
b) Diğer yörelerde yapılacak yatırımlarda % 15'tir.
İşletme kredilerine uygulanacak
faiz oranları ise;
a) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda
% 15,
b) Diğer yörelerde yapılacak yatırımlarda % 25'tir.
KOBİ'lere kullandırılacak Fon
kaynaklı yatırım kredilerinde 1 yıl ödemesiz dönem olmak üzere vade
azami 4 yıl, işletme kredilerinde 2 yıldır.
Fon kaynaklı işletme kredisinin
anapara taksitleri kullandırıldığı tarihten itibaren 6 ay sonra başlamak
suretiyle, altışar aylık dönemler halinde 4 eşit taksitte ödenir.
Faiz ödemeleri ise anapara taksitleri ile birlikte tahakkuk ettirilerek
tahsil edilir.
II.2.10- Serbest Bölgelerde Yapılacak Yatırımlar :
KOBİ'lerin serbest bölgelerde
sadece imalat sektöründe yapacakları yatırımları için KOBİ teşvik
belgesi düzenlenebilir. Bu yatırımlar için faizsiz sabit yatırımın;
a) Mikro ölçekli işletmeler için % 40
b) Küçük ölçekli işletmeler için % 30
c) Orta ölçekli işletmeler için % 20, oranlarında yatırım
kredisi öngörülmektedir. II.2.11 - Kredi Garanti
Kuruluşlarınca Garanti Altına Alınan Krediler :
Kredi garanti kuruluşlarınca KOBİ teşvik belgeli yatırımlarla
ilgili olarak bir takvim yılı içinde verilen
toplam teminatın % 10'unu geçmemek kaydıyla, kredi garanti kuruluşların
bu surede KOBİ Teşvik Belgeli yatırımlar için üstlendikleri
garanti/kefalet nedeniyle bankalara ödemek zorunda kaldıkları toplam
tazmin tutarlarının % 50'sı fondan karşılanabilir.
Kredi garanti kuruluşları fondan
aktarılan tutarları, sadece teminat sorumluluk fonu hesaplarında
kullanmak zorundadır. Bu Tebliğ hükümleri, kredi garanti kuruluşlarının
azami % 80 oranında garantör/kefil oldukları KOBİ teşvik belgesi
kapsamındaki krediler için uygulanır. II.2.12- KOBİ
Yatırımlarına Ortaklık Şirketlerinin Yatırımları :
KOBİ yatırımlarına ortaklık şirketlerine, bi önceki yılda KOBİ'lere
iştirak edilen toplam sermaye payının % 20'sini geçmemek kaydiyla,
aracı bankalar kanalıyla Fon'dan kredi kullandırılabilir. Şirketlerin
bu krediden yararlanabilmeleri için; a) Toplam sermaye
katkısının ödenmiş sermayenin 3 katını geçmemesi,
b) Sermaye katkısının KOBİ'lerin sabit yatırımın projeleri için
yapılması ve KOBİ'lerde sermayenin en fazla % 25'i kadar olması,
c) KOBİ'lere sermaye payı konulmak suretiyle oluşturulacak ortaklığın
en geç 10 yıl içinde sona ereceğine dair aracı bankaya taahhütte
bulunulması,
d) KOBİ ile borç alacak ilişkisine girilmemesi, gerekmektedir.
KOBİ yatırımlarına ortaklık şirketlerinin kullanabilecekleri azami
kredi miktarı bir takvim yılı içinde 600 Milyar TL.sıdır.
Kullandırılabilecek
kredi 4 yıl vadeli olup, anapara ve faiz ödemeleri 6'şar aylık dönemler
halinde yapışır. Bu kredinin faiz oranı % 15'tir. II.3-
Bölgesel Teşvikler II.3.1- Yarım Kalmış İşletme
Sermayesi Yetersizliği Nedeniyle İşletmeye Geçememiş veya Kısmen Geçmiş
Yatırımların Ekonomiye Kazandırlıması.
 |
23.03.2001 Tarih ve 24296 sayılı Resmi Gazete,
2001/1 sayılı Tebliğ. |
II.3.1.1- Amaç ve Kapsam :
Bu Tebliğ 22.11.2000
tarih ve 2000/1721 sayılı Bakanlar Kurulu Karar'ına istinaden; imalat
sanayi (çırçır ve paketleme yatırımları hariç), tarımsal sanayi
(soğuk hava depoları), sağlık, eğitim ve turizm (sadece konaklama
tesisleri) yatırımlarının teşviki, üretim ve istihdamın artırılması,
işletmede olanların; Pazar paylarını koruyabilmeleri, artırabilmeleri,
hayatiyetlerini sürdürebilmeleri ve yeni teknolojilere ayak
uydurabilmeleri için yatırım ve işletme sermayesi ihtiyaçlarının
karşılanmasını teminen kullandırılacak düşük faizli kredileri
kapsamaktadır.
II.3.1.2- Yatırımın Yapılabileceği Yöreler :
Adıyaman, Ağrı,
Ardahan, Bayburt, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ,
Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Muş,
Ordu, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli, Van ve Yozgat
illeridir.
II.3.1.3- Uygulama Esasları :
Bu Tebliğde öngörülen
amacın gerçekleştirilmesini teminen, Fon'dan yatırım ve/veya işletme
kredisi tahsis edilebilmesi için;
Yatırımın,
a) Yukarıda adı geçen illerde bulunması,
b) İmalat sanayi (çırçır ve paketleme yatırımları hariç), tarımsal
sanayi (soğuk hava depoları dahil), sağlık, eğitim ve turizm (sadece
konaklama tesisleri) sektörlerine ilişkin konularda olması,
c) Sağlık yatırımlarında Sağlık Bakanlığından, Eğitim yatırımlarında
Milli Eğitim Bakanlığından izin belgesi, turizm (sadece konaklama
tesisleri) yatırımlarında Turizm Bakanlığından turizm yatırım
belgesi ve/veya işletme belgelerinin alınmış olması,
d) İnceleme tarihi itibarıyla aracı Bankaca hesaplanacak toplam sabit
yatırımın fiziki gerçekleşme oranının asgari % 50 olması,
e) Fiziki olarak gerçekleştirilmiş sabit yatırımın (yeniden değerlendirilmiş
tutarları da dikkate alınarak) özkaynaklarda karşılanmış kısmının;
yatırımın teşvik belgeli olması halinde teşvik belgesinin istinat
ettiği Kararnamede öngörülen asgari özkaynak oranında, teşvik
belgesiz olması halinde ise asgari % 30 olması,
f) Krediden yararlanabilmek için yatırımcının 30/06/2001 tarihine
kadar aracı bankaya müracaat etmesi, gerekmektedir.
II.3.1.4- Kredi Kullandırma Esasları :
Yukarıda belirtilen
şartları haiz yatırımlara, Fon'dan 450 Milyar TL.sını geçmemek üzere
yatırım ve/veya aracı banka tarafından işletme kredisi tahsis
edilebilir. Bu tür yatırımlarda, yatırım kredisi ve işletme kredisi
ayrı ayrı kullandırılabileceği gibi birlikte de kullandırılabilir.
Aracı Banka kredinin % 40'ını
avans olarak kullandırılabilir. Avans kapatma süresi işletme
kredilerinde azami 2 ay, yatırım kredilerinde ise azami 4 yıldır.
Fon kaynaklarından kullandırılacak
yatırım kredileri 2 yıl ödemesiz toplam 5 yıl vadeli olup, 7 eşit
taksit halinde, işletme kredilerinde ise 1 yıl ödemesiz toplam 3 yıl
vadeli olup, 5 eşit taksitte halinde geri ödenir.
Yatırım kredilerinin yıllık faiz
oranı % 10, işletme kredilerinin de % 15'dir. Faiz, ödemesiz dönem
dahil her 6 ayda bir tahakkuk ettirilerek tahsil edilir.
II.3.1.5- Başvuru Mercii :
Anonim şirket statüsündeki
müracaatlarını Türkiye Kalkınma Bankasına, diğer firmalarda Türkiye
Vakıflar Bankasına yapmaları gerekmektedir.
III.İHRACAAT YÖNELİK DESTEKLER
Bu desteklerin çoğu
Küçük ve Orta Boy İşletmeler (KOBİ) ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri
(SDŞ)'ne yöneliktir. Kanun dahilinde KOBİ ve SDŞ'lerin tanımları :
KOBİ Tanımı : İmalat sanayi sektöründe
faaliyette bulunan, 1 ila 200 arasında işçi çalıştırdığı, bağlı
olduğu meslek kuruluşlarınca onaylanan, gerçek usulde defter
tutan,arsa ve bina hariç, mevcut sermaye tutarı bilanço net değeri
itibariyle iki milyon ABD Doları karşılığı TL.yi aşmayan işletmelerdir.
SDŞ Tanımı : SDŞ'lerin 1-200 arasında işçi
istihdam eden (birinci yıldan sonra 200'ün üzerindeki şirketlerde
olabilir) aynı üretim dalında faaliyet gösteren, en az 10 (KÖY'lerde
5) KOBİ'nin, en fazla % 10 pay ile (KÖY'lerde 2.5 Milyar TL) olmak üzere,
ihracatların geliştirmek amacıyla Anonim Şirket olarak kurulan şirketlerdir.
Bu şirketler
kuruldukları yıl hariç, takip eden bir takvim yılı içine ait
oldukları üretim dalında en az 5 Milyon ABD.Doları (KÖY'lerde 2.5
Milyon Dolar) ihracaat yapamadıkları takdirde bu statüleri geri alınır.
SDŞ'lerin kurulmasında ve desteklenmesinde amaç, KOBİ'lerin bir araya
gelmeleri ve yurtdışı pazarlara daha güçlü olarak çıkmalarıdır.
SDŞ'lerle ilgili olarak yayımlanan
Resmi Gazete 06.01.1996/22515, Tebliğ No 96/5
DESTEKLER
1. AR-GE Yardımı
04.11.1998 tarih ve
23513 sayılı Resmi Gazete, 98/10 sayılı Tebliğ.
a) Ar-Ge Faaliyetinde Bulunan Kuruluşların Proje Bazında
Desteklenmesi : Firmaların yürüttükleri Ar-Ge projelerinde yaptıkları
harcamaların en fazla % 60'ı üç yıl süre ile hibe şeklinde
desteklenmektedir.
Uygulamacı kuruluş TÜBİTAK'tır.
b) Ürün Geliştirme Ve Stratejik Odak Konuları Projelerine Sermaye
Desteği :
-
Ürün Geliştirme Projelerine Sermaye Desteği :
Firmalara yapacakları Ar-Ge projeleri için en fazla 2 yıl süre ile
% 50 oranında sermaye desteği sağlanır. Ancak bu yardım kapsamında
verilen destek 1 Milyon ABD Dolarını geçemez.
Uygulamacı kuruluş TTGV (Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı)'dır.
ii. Stratejik Odak Konuları
Projelerine Sermaye Desteği : Bu destek kapsamında stratejik odak
konuları projelerine (araştırma ve geliştirme
faaliyetlerinin ülkemizde
gelişip yaygınlaşması için alınması gereken tedbirleri tespit eden
projelere) 1 yıl süre ile azami 100 bin Dolar destek
sağlanır.
Uygulamacı kuruluş TTGV'dir.
2. Eğitim Yardımı
29.01.2000
tarih ve 23948 sayılı Resmi Gazete ve 200/2 sayılı Tebliğ.
KOBİ'lerin ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'nca
SDŞ statüsü verilen işletmelerin, münhasıran dış ticarete ilişkin
alanlarla sınırlı olmak üzere, eğitim giderleri desteklenmektedir.
Tebliğ kapsamında;
1) Eğitim programı başına azami 7.500 ABD Dolarını
(karşılığı TL.sını) aşmamak ve 3 ayı geçmemek üzere SDŞ ve KOBİ'lerin
yurtdışı eğitim harcamalarının SDŞ'ler için % 75'i ve KOBİ'ler için
% 50'si,
2) Eğitim programı başına KOBİ'ler için
azami 5.000 ABD Doları (karşılığı TL.sını)
aşmamak ve süresi 3 ayı geçmemek üzere yurtiçi eğitimi harcamalarının
SDŞ'ler için % 75'i ve KOBİ'ler için % 50'si Destekleme ve Fiyat İstikrar
Fonu'ndan karşılanır.
Uygulamacı kuruluş İGEME'dir.
3. İstihdam Yardımı
29.01.2000
tarih ve 23948 sayılı Resmi Gazete ve 2001/1 sayılı Tebliğ.
SD^'lerin ilk defa istihdam
edecekleri tecrübeli ve yüksek öğrenimli;
1) Yöneticinin toplam azami 18.000 ABD Doları karşılığı
Türk Lirasını aşmamak üzere brüt maaşının % 75'i
2) Elamanların toplam azami 9.000 ABD Doları karşılığı Türk Lirasını
aşmamak üzere yıllık brüt maaşlarının % 75'i
Destekleme ve Fiyat İstikrar
Fonu'ndan azami bir yıl süreyle karşılanır.
Bir SDŞ'ye istihdam edeceği en
fazla bir yönetici ile iki elemanın ücretleri için bir defa destek sağlanır.
Uygulayıcı kuruluş Dış Ticaret Müsteşarlığı
(İhracaat Genel Müdürlüğü)'dır.
4. Pazar Araştırması Yardımı
14.11.1998 tarih ve
23523 sayılı Resmi Gazete ve 98/12 sayılı Tebliğ.
Sanayi malları alanında üretim
ve ticaret faaliyetinde bulunan KOBİ, SDŞ ve üretici
derneklerinin, iki alandaki faaliyetine destek sağlamayı amaçlamaktadır.
a. Pazar Araştırma Projelerine Destek :
Firma başına bir proje için en fazla
7.500 Dolar, yılda 15.000 Doları geçmemek üzere toplam 75.000 Dolar,
SDŞ veya Üretici Dernekleri için bir proje için
10.000 Dolar ve yılda en fazla toplam 50.000 Dolarlık Destek sağlamayı
amaçlamaktadır.
Uygulamacı kuruluş İGEME'dir.
b. KOBİ'ler Arasındaki İşbirliği Faaliyetleri : Europartenariat
ve Medpartenariat benzeri faaliyetlere katılımda
bir firmadan bir kişinin 500 Doları geçmemek üzere yol ve 100 Doları
geçmemek üzere konaklama giderlerinin % 70'inini desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Uygulayıcı kuruluş İKV'dir.
 |
Türkiye'de ticari ve sınai faaliyette bulunan KOBİ'ler
ve SDŞ'lerin uluslararası işbirliğini sağlamaya
yönelik olarak DTM'nin uygun gördüğü uluslararası düzeyde düzenlenen
faaliyetlere, |
 |
SDŞ'lerin ortaklarına pazar
bulabilmesi amacıyla DTM'nin uygun gördüğü
yabancı ülkelere gerçekleştirecekleri KOBİ'ler arası
işbirliği programlarına, katılmasın halinde,
bir firmadan en fazla bir kişinin 500 ABD Dolarını geçmemek
kaydıyla yol ve günlük 100 ABD Dolarını geçmemek kaydıyla
konaklama giderlerinin % 70'i karşılanmaktadır. |
5. Yurtdışı Ofis-Mağaza Yardımı
15.11.1998 tarih ve 23524
sayılı Resmi Gazete ve 98/14 sayılı Tebliğ.
Yurtdışında açılacak ofis-mağaza, işletme
ve marka tanıtım giderlerine üç tür destek sağlanmaktadır :
a) Kendi ünvan ve markasıyla satış yapmak durumunda,
bir defalık demirbaş giderlerinin 20.000 Doları geçmemek üzere
%50'si, kira bedelinin yıllık 50.000 Doları geçmemek üzere
1.yıl % 50, 2.yıl % 30'u ve yazılı ve görsel tanıtım
araçlarıyla yapılan reklam harcamalarının yıllık 30.000 Doları
geçmemek üzere, 1.yıl % 30, 2.yıl % 20'sine destek sağlanır.
b) Uluslararası üne sahip bir markanın üretiminde
fason olarak çalışan Türk üretici firmanın söz konusu ürünün
etiketine "Made in Turkey/Türkiye" veya ilgili
dilde aynı mahiyette bir ibarenin konulmasının
ve satışının gerçekleştirildiğinin tesvik
edilmesi halinde (ilgili ülke mevzuatına göre bu hususunun
zorunlu olması halinde iş bu destek
ödenmez) yıllık 100.000 ABD Dolarına kadar ki ödenmiş
vergi, resim, harç, SSK primi, enerji giderleri (gecikmelerden
kaynaklanan gecikme cezası ve faiz borçları destekleme kapsamına alınmaz),
c) Franchising yoluyla markalanmış Türk ürününün dışa
açılması halinde yıllık 100.000 Doları aşmamak kaydıyla ödenmiş
vergi, resim, harç, SSK primi, enerji giderleri (gecikmelerden
kaynaklanan gecikme cezası ve faiz borçları destekleme kapsamına alınmaz),
d) Firmanın Türkiye'deki marka tasarım çalışmaları (tasarımcı,
stilist istahdamı dahil) yıllık harcamalarının en fazla 100.000 ABD
Doları,
e) Üretici Derneklerinin ilgili oldukları üretim alanında
yer alan ürünlerin Türk Malı imajıyla yurtdışına pazarlanabilmesi
amacıyla yapacakları tanıtım ve reklam faaliyetlerine ilişkin
harcamaların en fazla 100.000 ABD Doları,
f) Marka oluşturulması kapsamında uluslararası
alanda faaliyet gösteren bir tanıtım -
promosyon ajansıyla çalışılması halinde yapılacak tanıtım
promosyon ve danışmanlık hizmetleri giderlerinin en fazla toplam 50.000
ABD Doları desteklenir.
Şirketler ve SDŞ'ler, yukarıda
belirtilen desteklerden sadece bir marka için
en fazla üç yıl süreyle ve yaptıkları harcamaların azami % 50'si
oranında yararlandırılır.
Uygulamacı firma DTM (İhracaat
Genel Müdürlüğü)'dır.
6. Çevre Yardımı
14.11.1998
tarih ve 23523 sayılı Resmi Gazete, 98/13 sayılı Tebliğ.
Firmaların TSE veya akredite edilmiş
kuruluşlardan alacakları (ISO 9000 serisi kalite güvencesi sistemi
belgeleri, ISO 14000 çevre yönetim sistemi belgesi, CE işareti,
Uluslararası nitelikteki diğer kalite ve çevre belgeleri) belgelerin,
belgelendirme masrafları en fazla % 50 oranına kadar karşılanır.
Başvurular doğrudan DTM İhracaat
Genel Müdürlüğü'ne yapılır.
7. Yurtdışında Milli veya Bireysel Düzeyde Gerçekleştirilen
Fuar Katılımlarının Desteklenmesi
23.03.2001 tarih ve
24351 sayılı Resmi Gazete, 2001/4 sayılı Tebliğ.
Yurt içinde imalat sanayi
alanında faaliyette bulunan firma ve kuruluşlar tarafından
fuarın milli katılım
organizasyonu düzenlemek üzere Müsteşarlıkça görevlendirilen
organizetöre metrekare üzerinden ödenecek katılım bedelinin belli bir
oranı (KOBİ ve SDŞ.lere daha yüksek oranda ödeme yapılır)
desteklenmektedir. Genetik Mühendisliği/biyoteknoloji, uzay ve havacılık
teknolojileri, bilişim, ileri malzeme teknolojileri, donanım (hardware)
ve yazılım (software) harcamaları, daha yüksek oranda destekleniyor.
Organizatör kuruluşların,
reklam veya tanıtım kapsamında yaptığı bazı harcamaları da
desteklemektedir.
Firma veya Kuruluşların Bireysel
düzeyde katılımlarında, stand kirasının tamamı ve nakliye
harcamasının % 50'si desteklenmektedir.
Uygulayıcı kuruluş İhracaatçı
Birlikleri'dir.
8. Uluslararası Nitelikte Yurtiçi İhtisas Fuarlarının
Desteklenmesi
01.06.1995
tarihli Resmi Gazete, 95/7 sayılı Tebliğ.
a) Ticaret Müşavirliklerince uygun görülen yayınlarda
yapılan, fuar öncesi yurtdışı tanıtım faaliyetleri harcamalarının,
b) Organizatör firma tarafından önerilen ve Ticaret Müşavirliklerince
uygun görülerek fuara advet edilen bazı önemli yabancı alıcıların
( ülke başına iki kişiyi geçmez) ulaşımı için yaptıkları
harcamaların,
c) Fuar süresince fuarın konusu ile ilgili olarak düzenlenecek
seminer, konferans, panel ve ödüllü yarışlara ilişkin olarak
yapacakları harcamaların belirli oranlarda desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Uygulamacı kuruluş İhracaatçı Birlikleri'dir.
9. Patent, Faydalı Model ve Endüstriye Tasarım
Tescili Harcamalarının Desteklenmesi
27.02.1998 tarihli Resmi
Gazete, 98/3 sayılı Tebliğ.
Bu Tebliğ kapsamında gerçek kişiler
tarafında;
-
Patent alınması esnasında yapılacak harcamaların
1.000 ABD Doları'nı aşmamak üzere % 75'i
-
Faydalı model belgesi alınması esnasında yapılacak
harcamaların 500 ABD Doları'nı aşmamak üzere % 75'i
-
Endüstriyel tasarım tescili için yapılacak
harcamaların % 75'i desteklenmektedir.
Uygulamacı kuruluş Türk
Patent Enstitüsü (TPE)'dür.
10. Türk Ürünlerinin Yurtdışında
Markalaşması, tanıtım ve Tutundurulması
ile Türk Malı İmajının
Yerleşmesine Yönelik Faaliyetlerin Desteklenmesi.
25.03.2000
tarih ve 24000 sayılı Resmi Gazete ve 2000/7 sayılı Tebliğ..
Bu destek ile Türkiye'de kendi
ünvan ve/veya markasıyla ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketler
ile SDŞ.lerinin uluslararası pazarlarda ürünlerine Türk
malı ve marka oluşturmak amacıyla yurtdışında
yapacakları marka tescili dahil tanıtım
ve tutundurma ile Türk malı imajının yerleştirilmesine yönelik
olarak, firmaların ürünlerinin etiketinde, ambalajında veya ürünlerin
üzerinde, fonu turkuvaz mavisi olan "Turquality-From
Turkey" ibaresinin k ullandırılması
koşuluyla, bu tür faaliyetler için
yaptıkları giderlerin uluslararası kurallara göre
devletçe karşılanması amaçlanmaktadır.
Tebliğ kapsamında ve önceden
hazırlanacak fizibilite etüdünün Meslek Kuruluşları Komitesi'nin görüşleri
de dikkate alınarak DTM'den uygunluk alması koşuluyla;
g) Türkiye'de sınai ve/veya
ticari faaliyette bulunan ve sektöründe ünlü
bir markaya sahip Türk şirketlerinin veya SDŞ.lerinin
ilgili ülkelerde yapacakları marka tescili ve korunmasına ilişkin
giderlerin en fazla toplam 50.000 ABD Doları,
h) Yurt dışında açacağı birime ilişkin kira giderlerinin yıllık
en fazla toplam 200.000 ABD Doları,
i) İlgili ülkelerde ürünlerine yönelik yoğunlaştırılmış
pazarlama tanıtım faaliyetleri (görsel ve
yazılı tanıtım, show, defile ve spor müsabakaları sponsorluğu
dahil ülke imaj kampanyaları) giderlerinin en fazla toplam 300.000 ABD
Doları,
j) Ürünle ilgili uluslararası kalite kontrol kuruluşlarından alınacak
toplam sertifikasyon giderlerinin en fazla toplam 50.000 ABD Doları,
k) Uluslararası üne sahip bir markanın üretiminde fason olarak çalışan
Türk üretici firmanın söz konusu ürünün etiketine "Made in
Turkey/Türkiye" veya ilgili dilde aynı mahiyette bir
ibarenin konulmasının ve satışının gerçekleştirildiğinin
tevsik edilmesi halinde (ilgili ülke mevzuatına göre
bu hususun zorunlu olması halinde iş bu destek
ödenmez) yıllık 100.000 ABD Dolarına kadar ki
ödenmiş vergi, resim, harç, SSK primi, enerji giderleri
(gecikmeden kaynaklanan gecikme cezası ve faiz borçları destekleme
kapsamına alınmaz),
l) Franchising yoluyla markalaşmış Türk ürününün dışa açılması
halinde yıllık 100.000 Doları aşmamak kaydıyla ödenmiş vergi,
resim, harç, SSK primi, enerji giderleri (gecikmeden kaynaklanan gecikme
cezası ve faiz borçları destekleme kapsamına alınmaz),
m) Firmanın Türkiye'deki marka tasarım çalışmaları (tasarımcı,
stilist istihdamı dahil) yıllık harcamalarının en fazla 100.000 ABD
Doları,
n) Üretici Derneklerinin ilgili oldukları üretim alanında yer alan ürünlerin
Türk Malı imajıyla yurt dışında pazarlanabilmesi amacıyla
yapacakları tanıtım ve reklam faaliyetlerine ilişkin harcamaların en
fazla toplam 100.000 ABD Doları,
o) Marka oluşturulması kapsamında uluslararası alanda faaliyet gösteren
bir tanıtım-promosyon ve danışmanlık hizmetleri giderlerinin en fazla
toplam 50.000 ABD Doları,
desteklenir.
Şirketler ve SDŞ.ler, yukarıda
belirtilen desteklerden sadece bir marka için en fazla üç yıl süreyle
ve yaptıkları harcamaların azami % 50'si oranında yararlandırılır.
Uygulamacı Kuruluş DTM (İhracat
Genel Müdürlüğü)'dır.
11. İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler
ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası
 |
İhracat, İhracat sayılan satış ve teslimler, döviz
kazandırıcı hizmet ev faaliyetler ile transit ticaretin
finansmanında kullanılmak üzere kaydıyla kredi kuruluşlarınca
kullandırılan her türlü sevk öncesi ve sevk sonrası krediler (Türk
Eximbank'ın fon temini işlemleri, bu banka tarafından aracı
bankalar vasıtasıyla kullandırılan
krediler ve Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası'nca Türk Eximbank'a açılan kısa vadeli senet
reeskont kredileri ile Türk Parası Kıymetini
Koruma hakkındaki mevzuat uyarınca
ihracat taahhüdüne bağlı olarak kullandırılan altın
kredileri dahil) ve firmaların sağladıkları prefinansmanlar ile
bunların geri ödenmesi, |
 |
İhracatla ilgili işlem yapan bankaların
(Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil), özel finans
kurumlarının, faktöring, noterlerin ve diğer kuruluşların
ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı
hizmet ve faaliyetlerle ilgili olarak yapmış oldukları bütün
hizmet ve muameleler (Türk Eximbank'ın ihracat kredisi sigortası/garantisi
ile ilgili işlemler dahil) dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam
ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları pazaralr ve kambiyo işlemleri, |
 |
Dahilde İşleme Rejimi
belgesi alarak bu belge kapsamında yapılan
ithalat ve/veya yurtiçi alımları ile ilgili işlemler ve bunların
finansmanı amacıyla kullanılan krediler, |
 |
İhracat karşılığı yapılacak
her türlü ödemeler, ihracat, ihracat sayılan
satış ve teslimler, döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler ile
transit ticaretle ilgili işlem le ve işlemler sebebiyle düzenlenen
kağıtlar.
Banka ve Sigorta Muameleleri
Vergisinden, Damga Vergisinden, Resim ve Harçlardan müstesnadır.
Firmaların İhracat, İhracat Sayılan
Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve
Faaliyetlerinde Vergi, Resim ve Harç istisnasından
yararlanabilmeleri için Dış Ticaret Müsteşarlığı'ndan
"Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi" almaları
gerekmektedir.
Bunun yanısıra, |
 |
Dahilde İşleme İzin Belgesi ve Vergi, Resim, Harç
İstisnası Belgesi almak amacıyla proje formu ekinde verilecek taahhütnameler
ve bunlara ilişkin işlemleri ile |
 |
İhracat karşılığı yapılacak ödemeler gibi bazı
işlemler,
"Belgesiz" olarak Vergi, Resim ve Harç istisnasından
yararlanabilirler. |
12.Dahilde İşleme Rejimi
31 Aralık 1999
tarih ve 23923 sayılı R.G. 99/13819 sayılı Karar
8 Şubat 2000 tarih
ve 23958 sayılı R.G.2000/4 sayılı Tebliğ
Dahilde işleme
Rejimi; İthalatta Şartlı Muafiyet Sistemi ve ithalat esnasında alınan
Vergilerin Geri Ödeme Sisteminden oluşmaktadır.
A - Şartlı
Muafiyet Sistemi
Şartlı Muafiyet
Sistemi
Bu sistemle
firmalara Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında ihraç edecekleri
mamullerin üretimi için gerekli olan girdileri, Ticaret Politikası önlemlerine
tabi olmaksızın ve bu ithalattan doğan vergi kadar teminat alınarak
ithal etme imkanı sağlamaktandır.
Eşdeğer Eşya
Kullanımı
Eşdeğer Eşya
Kullanımı ile firmalara serbest dolaşımdaki hammadde kullanılarak yapılacak
ihracatı takiben her türlü vergiden muaf olacak ve teminat alınmaksızın
ithalat imkanı sağlanacaktır.
Yurt içi Alımlar
Firmalar, ihraç
edecekleri mamüllerin üretimi için gerekli olan girdileri, Dahilde İşleme
İzin Belgesi kapsamında, KDV dışındaki vergileri ödemeden, yurt içinden
temin edebilir.
Teminat
Firmalar
ithalatta girdi için alınması gereken vergi miktarını, yurt içi alımlarda
ise Müsteşarlık veya ilgili kuruluşlarca belirlenecek tutarı teminat
olarak yatırırlar.
İndirimli Teminat
Uygulaması
İndirimli
teminat uygulaması çerçevesinde
- Dış Ticaret Sermaye
Şirketleri (DTSŞ), ile Sektörel Dış Ticaret Şirketleri (SDTŞ),
- İhracatı 1 milyon ABD
Dolarını geçen imalatçı - ihracatçı firmalar,
- İhracatı üç yılda
5 milyon ABD Doları, son 5 yılda her yıl için 1 milyar ABD Dolarını
geçen firmalar,
Dahilde İşleme İzin
Belgesi kapsamında yapacakları ithalatları desteklemektedir. Bunların
ithalattan doğacak verginin sadece %10'unu teminat olarak yatırmaları
yeterlidir.
B- Geri Ödeme sistemi
Serbest dolaşımda
bulunan ithal eşyasının işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı
halinde, ithalat sırasında alınan vergi geri ödenir.
Bazı özel durumlar ve
bazı ürünler için Geri Ödeme sistemi uygulanmaz.
Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde
düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgesi ihracat taahhüdünün kapatılmasını
müteakip 3 (üç ) ay içinde, ithalat sırasında ödenen vergilerin
iadesi için ilgili gümrük idaresine müracaat edilmesi zorunludur.
Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) Müracaatı ve Süresi
Firmalar
dahilde İşleme İzin Belgesi alınmak için Dış Ticaret Müsteşarlığı'na
başvururlar.
DİİB süreleri sektörüne
göre azami 12 aydır. Ancak projeye göre 3 ay uzatılabilir.
13. Hariçte İşleme Rejimi
20.05.2000 tarih 24054 sayılı Resmi Gazete, 05.05.2000 tarih ve 2000/674
sayılı Karar.
12.07.2000 tarih 24107
sayılı Resmi Gazete, 2000/8 sayılı Tebliğ.
Hariçte
İşleme Rejiminin Temel Esasları Nelerdir?
Serbest
dolaşımdaki eşyanın işlenmek veya yenilenmek üzere Türkiye Gümrük
Bölgesinden veya serbest bölgeler geçici olarak ihraç edilmesi ve işlem
görmüş ürünlerin tam veya kısmi muafiyetten yararlanmak suretiyle
tekrar serbest dolaşıma girmesidir.
Hariçte
İşleme İzni İçin Hangi Mercilere Müracaat Edilmesi Gerekir ?
-
Hammadde, yardımcı madde, yarı mamul ve ambalaj
malzemelerinin daha ileri bir düzeyde işlem görmek üzere
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere
gönderilmesi için Dış Ticaret Müsteşarlığı'na müracaat
edilmesi Hariçte İşleme İzin Belgesi alınması gerekir.
-
Maden cevheri ve konsantrelerinin izole edilmesi ve işletilmesi,
maden ve metallarden mamul eşyanın izabe ve ayrıştırmaya tabii
tutulması ve/veya bunun sonucunda yenilenmesi amacıyla Türkiye Gümrük
Bölgesi dışına veya serbest bölgelere gönderilmek istenmesi
halinde Maden İhracatçı Birliklerine,
-
Teminat amaçlı garanti hükümleri uyarınca ithal
edilecek eşyada ambalaj malzemesi olarak kullanılmak üzere veya bir
imalat hatası nedeniyle Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya
serbest bölgelere gönderilen eşya ve/veya bu eşyanın ihracından
önce ikame eşyanın yerine ithalatı için Gümrük Müsteşarlığı'na
müracaat edilmesi gerekir
Hariçte
İşleme İzin Belgesinin Sağladığı Yarar Nedir?
Hariçte İşleme İzin Belgesi kapsamında işlenmek üzere
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere gönderilen
malların bilahare Türkiye'ye ithali sırasında alınması gereken
vergilerin, bu ürünlerin üretimi için
yurt dışına gönderilen eşyanın aynı
tarihte ithal edilmesi halinde uygulanacak gümrük vergilerine
tekabül eden kısmına muafiyet uygulanmasını sağlar. 14.
Tarım Ürünleri İhracatına Yönelik Destekler
26 Ocak 2001 tarih ve 24299 sayılı Resmi Gazete, 2001/1 sayılı Tebliğ.
Aşağıdaki tarım
ürünlerinin ihracatını yapanlar, ihraç edilen ürünlerin ihracat
miktar ve değerleri gözönüne alınarak hesaplanan tutarlar kadar,
ihracatçıların kamu kuruluşlarına yapmış oldukları vergi, SSK
primi, haberleşme ve enerji giderleri ödemelerinden mahsup edilmektedir.
Bu ürünler;
 |
Buket yapmaya elverişli veya süsü amacına uygun
cinsten çiçekler ve tomurcuklar, |
 |
Sebzeler, |
 |
Kurutulmuş Sebzeler, |
 |
Dondurulmuş meyve ve sebze ile meyve işleme
sanayiine dayalı gıda maddeleri, |
 |
Reçel,jöle, marmelat veya kabuklu meyve püreleri ve
pastları, |
 |
Meyve suları, |
 |
Zeytinyağı, |
 |
Hazırlanmış ve konserve edilmiş balıklar, |
 |
Kümes hayvanların etleri, |
 |
Bal, |
 |
Yumurta, |
 |
Çikolata ve kakoa içeren gıda müstahzarları, |
 |
Bisküviler,gofretler, kekler, |
 |
Makarnalar. |
Uygulamacı kuruluş İhracaatçı Birlikleri'dir.
15. Maliye Bakanlığı'nın 46 No.lu Katma Değer
Vergisi Genel Tebliği Çerçevesinde Sağlanan Kolaylık
Söz
konusu tebliğ çerçevesinde % 10 indirimli teminat uygulanmasından
yararlanan Dış Ticaret Sermaye Şirketlerine SDŞ.ler
de dahil edilmiştir. Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin ihracat
istisnasından doğan iade talepleri, iadesi istenilen Katma Değer
Vergisi'nin inceleme raporu ve teminat aranmaksızın yapılacak iade sınırını
aşan kısmının % 10'u kadar teminat alınması suretiyle ve ibraz
edilen Döviz Alım Belgeleri ile Gümrük Beyannamelerinin teyidi
beklenmeksizin yerine getirilmektedir.
16. Eximbank Kredileri
Eximbank'ın ihracatçıya yönelik finansman destekleri aşağıda çıkartılmıştır.
Sevk
Öncesi Türk Lirası İhracat Kredisi (SÖİK.TL)
İhracatçı
işlemlere ticari bankalar aracılığıyla FOB ihracat Taahhüdünün %
100'ü oranında 12 gün vadeyle TL.kredisi kullandırılır. Kalkınmada
öncelikli Yörelerde (KÖY) faiz SÖİK.TL.nın % 15 altındadır.
Sevk Öncesi Türk
Lirası İhracat Kredisi'nin faiz oranları şöyledir.
|
500 Bin Dolar Karşılığı TL.ye kadar (%) |
| Vade |
Sigortasız |
Sigortalı |
| 180 Gün |
52 |
48 |
|
|
500 Bin Dolar Üzeri Karşılığı TL.ye kadar
(%) |
| Vade |
Sigortasız |
Sigortalı |
| 180 Gün |
56 |
52 |
|
|
500 Bin Dolar Karşılığı TL.ye kadar (%) |
| Vade |
Sigortasız |
Sigortalı |
| 180 Gün |
56 |
52 |
|
Sevk Öncesi
Döviz İhracat Kredisi (SÖİK.DVZ)
İhracatçı işletmelere
FOB ihracat taahhüdünün % 200'ü oranında ticari bankalar aracığıyla
kullandırılır. Kredinin azami vadesi 90/180 gündür.
Sevk Öncesi Döviz İhracat
Kredisi'nin faiz oranları şöyledir;
| Vade |
Sigortasız |
Sigortalı |
| 90 Gün |
Libor+2.75 |
Libor+2.25 |
| 180 Gün |
Libor+3.50 |
Libor+3.00 |
|
500 Bin Doların Üzeri (%) |
| Vade |
Sigortalı |
Sigortasız |
| 90 Gün |
Libor+3.25 |
Libor+2.75 |
| 180 Gün |
Libor+4.00 |
Libor+3.50 |
Dış Ticaret Şirketleri
(DTŞ) Kısa Vadeli Döviz Kredisi :
DTSŞ ve SDTŞ.lere
FOB. ihracat tutarının azami % 100'ü oranında doğrudan kullandırılır.
Kredinin vadesi 90/180 gündür. Uygulamacı kuruluş Eximbank'ın
kendisidir.
DTŞ Kısa Vadeli Döviz Kredisi faiz
oranı şöyledir.
| Vade |
Sigortasız |
Sigortalı |
| 90 Gün |
Libor+2.75 |
Libor+2.25 |
| 180 Gün |
Libor+3.50 |
Libor+3.00 |
Performans Kredisi
:
DTSŞ
ve SDTŞ.ler dışında bir önceki takvim yılı
itibarıyla DAB/FOB bazında en az 1 Milyon ABD Dolar ve
üzeri ihracat gerçekleştiren işletmeler kullandırılır. Döviz
olarak kullandırılması halinde FOB ihracat tutarının % 100'ü oranında
90/180 gün vade ile kredi kullandırılır.
TL. olarak kullandırılan Performans
Kredisi Faiz Oranı şöyledir.
|
500 Bin Dolar Karşılığı TL.ye Kadar (%) |
| Vade |
Sigortasız |
Sigortalı |
| 180 Gün |
52 |
48 |
|
500 Bin Dolar Üzeri Karşılığı TL.r (%) |
| Vade |
Sigortalı |
Sigortasız |
| 180 Gün |
56 |
52 |
Döviz olarak kullandırılan
Performans Kredisi Faiz Oranı şöyledir.
| Vade |
Sigortasız |
Sigortalı |
| 90 Gün |
Libor+2.75 |
Libor+2.25 |
| 180 Gün |
Libor+3.50 |
Libor+3.00 |
| Vade |
Sigortasız |
Sigortalı |
| 90 Gün |
Libor+3.25 |
Libor+2.75 |
| 180 Gün |
Libor+4.00 |
Libor+3.50 |
Diğer Bazı
Destekler :
 |
Yurtdışı Mağazalara Yatırım Kredisi |
 |
Kısa Vadeli İhracat Alacakları İskonto Programı. |
IV- KOSGEB Tarafından Sağlanan Destekler
KOSGEB Küçük
ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) teknolojik
yeniliklere süratle uyumlarını sağlamak, rekabet güçlerini yükseltmek
ve ekonomiye katkılarını ve etkinliklerini artırmak
amacıyla, 1990 yılında kurulmuştur. KOSGEB,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile ilgili bir kamu kuruluşudur.
KOSGEB KOBİ.lere; Bilgi
ve Elektronik Ticaret, Finansman, Teknoloji, İhracatı
Geliştirme, Bölgesel Kalkınma ve Girişimciliği Geliştirme alanlarında
hizmetler destekler vermektedir.
KOSGEB'in geliştirme hizmet ve
destekleri kurmuş olduğu, Bölgesel Kalkınma Enstitüsü, Girişimciliği
Geliştirme Enstitüsü, Pazar Araştırma ve İhracatı Geliştirme
Enstitüsü ile yurt sathında yaygın olarak
faaliyet gösteren Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme
Merkezleri (KÜGEM) ve Teknoloji Geliştirme Merkezleri (TEKMER) tarafından
sunulmaktadır.
Bilgilendirme, Elektronik Ticaret ve İşletmeler Arası işbirliği
Hizmetleri
KOSGEB
bünyesinde kurulu Avrupa Bilgi Merkezi (ABM),
KOBİ.lerin teknik, finansal ve ticari konularda ihtiyaç
duydukları bilgilere ulaştıkları, ayrıca yurtdışındaki çeşitli
kurum, kuruluş, diğer Avrupa Bilgi Merkezleri ve İşletmeler ile ilgili
çeşitli konularda yardım aldıkları ilk durak noktasıdır.
Bu çerçevede, öncelikle içerisinde
bulunduğumuz bilgi çağında KOBİ.lerin elektronik ticarete hazırlanmalarını,
ihtiyaç duydukları bilgilere kolay ve hızlı ulaşmalarını ve sınır
ötesi ilişkiler kurmalarını teminen "Küçük ve Orta Boy İşletmelerarası
Bilgi Ağı" (KOBİNET) kurulmuştur.
KOBİNET (http://www.kobinet.org.tr)
bilgi bankasında Ekonomi ve iş dünyası, finans
imkanları, mevzuat, Avrupa Birliği, Firma Rehberleri konularında güncel
bilgilere erişilebilmektedir. KOBİ-NET kapsamında ülkemizde
KOBİ.ler için Elektronik Ticaret altyapısının
oluşturulması amacıyla, ilk aşamada bütün işletmelerimize Ücretsiz
e-posta adresi verilmekte ve 6 dilde standart WEB sayfası oluşturulmaktadır.
Halen yaklaşık 10 bin firma kaydı bulunan KOBİ-NET dahilinde
sektörel bazda haberleşme imkanı mevcuttur.
Ayrıca, ABM Bilgilendirme
Hizmetleri kapsamında; Batı Avrupa, Doğu Avrupa, Uzak Doğu, Asya ve
Afrika'da bulunan 100ülkedeki yaklaşık 25 Milyon firma bilgisine çeşitli
bilgi bankaları ve kompakt diskler kanalıyla ulaşmak mümkündür.
AB Resmi
Gazete'sinde yayınlanan kamu ihaleleri, AB
Mevzuatı, CE İşaretleme ile ilgili bilgiler, AB
sektör analiz raporları KOBİ.lerin hizmetine sunulmaktır.
Bunun yanı sıra, yabancı firmalarla teknik, ticari, finansal ve ortak
yatırım konularında işbirliği/işortaklığı kurmak isteyen Türk
firmaları, AB.nin işbirliği programlarından yararlandırılmaktadır.
Bahsi geçen hizmetlere ek
olarak, KOSGEB sanayinin yoğun olduğu bölgelerde,
özellikle bilgisayarı bulunmayan işletmelerimizi elektronik ticarete
yakınlaştırmak için, İnternet ile tanıştıkları, bilgiye daha
kolay ve daha hızlı ulaşabilecekleri İnternet Kıraathaneleri
kurmaktadır.
Teknoloji
Geliştirme ve Destekleme Hizmetleri
KOSGEB, katma
değeri yüksek teknolojik ürün ve üretim sistemi geliştirmeyi
ve yenilik yapmayı hedefleyen KOBİ.leri ve genç
girişimcileri desteklemektedir.
Bu amaçla; İstanbul Teknik Üniversitesi,
Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Yıldız
Teknik Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi
ve Gebze İleri Teknoloji Enstitüsü ile işbirliği yapılarak Teknoloji
Geliştirme Merkezi (TEKMER) açılmıştır.
Ayrıca, İzmir'de KOSGEB-Dokuz
Eylül Üniversitesi-Ege Bölgesi Sanayi Odası, İstanbul'da KOSGEB-İstanbul
Üniversitesi-İstanbul Sanayi Odası, Kayseri'de KOSGEB-Erciyes Üniversitesi-Kayseri
Sanayi Odası işbirliği ile TEKMER'ler açılmaktadır.
Teknoloji Geliştirme
Merkezlerinde girişimcilere, işlik
tahsis edilmekte, ortak kullanım
amaçlı hizmetler sunulmakta, danışmanlık
(Teknik/Mali/Yönetsel), eğitim, laboratuar/atölye ve enfermasyon
hizmetleri, ekipman/malzeme, fuar, yazılım, istihdam destekleri
verilmektedir.
TEKMER bulunmayan illerde
teknoloji geliştirmeye yönelik Ar-Ge çalışması yapan girişimci
ve KOBİ.lere ise KOSGEB-Üniversite-Sanayi Odaları arasında düzenlenen
işbirliği protokolleri ile başlatılan "Duvarsız Teknoloji İnkübatörü
Programı" çerçevesinde aynı destekeler verilmektedir.
Finansman
Destek Hizmetleri
KOBİ.lerin
finansal destek araçlarından daha yaygın ve etkin yararlanmaları amacıyla,
finansal kaynakların öncelikli küçük işletmeler tarafından kullanımını
sağlamak, yeni modeller oluşturmak ve bu modelleri ilgili kurum ve
kuruluşlarla koordine ederek hayata geçirmek, KOSGEB'in finansal
kaynaklarının küçük işletmeler tarafından kullanımında
etkinliği sağlamak ve işletmelere katkı sağlayacak yurtiçi ve yurtdışı
kaynakları tanıtmak için gerekli çalışmalar yürütülmektedir.
KOSGEB, bu amaçlar
doğrultusunda; Finansal Bilgi Bankası oluşturmuş,
Kredi Garanti Fonu A.Ş.'ye KOBİ.lerin Halk
Bankasından kullanacakları kredilerin teminatlarında kullanılmak üzere
fon sağlamış, küçük ve orta ölçekli işletmelerin sermayelerine
katkıda bulunmak ve ihtiyaç duydukları finansmanı temin etmek için
KOBİ A.Ş.kurucu ortakları arasında yer almıştır.
Ayrıca Risk
Sermayesi ve Küçük İşletme Yatırım Finansman şirketlerinin
kurulması ile finansal eğitim programları düzenleme çalışmaları da
sürdürülmektedir.
Girişimciliği
Geliştirme Hizmetleri
Yeni iletme
kurmak ya da işletmesini geliştirmek isteyen girişimcilere
hizmet verilerek, Türkiye'de girişimciliğin
gelişmesi sağlamak ve ülke ekonomisine katkıda bulunmak
hedeflenmektedir.
Bu hedef doğrultusunda KOSGEB
Girişimciliği Geliştirme Enstitüsü kanalıyla; girişimcilik kültürünün
yaygınlaştırılması, girişimciliği engelleyen faktörlerin
belirlenmesi ve iyileştirilmesi, girişimciler ve girişimciliği
destekleyen kurum/kuruluşlar arasında işbirliği ve iletişimin sağlanması
(Girişimcilik Ağı), girişimcilik eğitimi, iş kurma ve iş
geliştirme danışmanlığı, iş geliştirme merkezi, başlangıç
sermayesi gibi araçların geliştirilmesi ve uygulanması ve yerel gelişmenin
desteklenmesi konularına yönelik faaliyetler yürütülmektedir.
Pazar Araştırma
ve İhracatı Geliştirme Hizmetleri
KOBİ.lerin
uluslararası pazarlara açılabilmeleri,
pazarlama ve ihracat potansiyellerinin geliştirilmesi
ve desteklenmesi için gerekli her türlü kanyağı kullanarak bu işletmelerimizin
ülkemiz toplam ihracatı içerisindeki paylarını artırmak amacına yönelik
hizmetler verilmektedir.
Bu doğrultuda işletmelerimizin
yurtdışı ve yurtiçi fuarlarda ürünlerinin sergilenmesine destek
verilmekte, ihracat bağlantıları yapmalarına yardımcı olunmaktadır.
İşletmelerimizin
pazar araştırma ve bu
kapsamda ihracat öncelikli olarak bağlantı
kurmaları, böylece uluslararası işbirliği
ortamına açılabilmelerini temin etmek amacıyla KOBİ Yurtdışı İşbirliği
Gezileri düzenlenmektedir.
Uluslararası ticari
organizasyonlarla işbirliği ve dış pazar mevzuat bilgilendirilmesi çalışmaları
da gerçekleştirilmektedir.
Bölgesel Kalkınma
Hizmetleri
Bölgeler arası
farklılıkların giderilmesi, dengeli kalkınmaya katkı sağlanması,
işletmelerin rekabet şanslarının arttırılması, istihdamın geliştirilmesi,
işsizliğin ve iç göçün önlenmesi amacıyla hizmetler verilmektedir.
Ülkemizdeki KOBİ.lerin ürün
kalitelerini yükseltmek, ürünlerini çeşitlendirmek ve
verimliliklerini artırmak amacıyla aynı iş
kolunda faaliyet gösteren sanayi işletmelerinin, üretimin,
bir/birkaç işlemini gerçekleştirecekleri, seri üretime geçişi sağlayıcı
makinelerin alınması ve ortak bir kullanım organizasyonu içinde
hizmete sunulmasını kapsayan Ortak Kullanım Atölyeleri'nin (ORTKA)
kurulması desteklenmektedir.
Aynı çerçevede, kalite kontrol ve
geliştirme amaçlı Ortak Kullanım Laboratuarları'nın (ORTLAB)
kurulması da desteklenmektedir.
Sanayicilerimize, daha düzenli
ve verimli çalışma ortamının sağlandığı Küçük
Sanayi Siteleri'nin projelendirilmesi çalışmaları yapılmakta ve bu
konulara ilişkin danışmanlık hizmetleri verilmektedir.
Ayrıca, yatırımcılarımıza
gerek sektörel, gerekse ürün bazında
her türlü bilginin temin edilmesi, sanayi
profillerinin-ön fizibilite raporlarının sunulması, ilgili kuruluşlarla
bağlantı kurularak gerekli bilgilere erişimin sağlanması ve İl
profili çalışmaları ile uygun yatırım alanlarının tespiti
hizmetleri verilmektedir.
Laboratuar
Hizmetleri
Türkiye
genelinde Küçük İşletmeler Geliştirme Merkezlerimizde (KÜGEM)
bulunan, ISO 9002 standartlarına göre çalışan Laboratuarlarımız
aracılığı ile sanayicilerimize test ve analiz hizmetleri
verilmektedir.
Danışmanlık
Hizmetleri
İşletmelerin
hammadde seçiminden ürün pazarlamasına kadar her
safhada karşılaştıkları sorunların çözümüne yönelik
olarak; ürün kalitesinin geliştirilmesi, maliyetin düşürülmesi, ISO
9000 Kalite Güvence Sistemi kurulması, CE işareti gibi konularda danışmanlık
hizmetleri verilmektedir.
Eğitim
Hizmetleri
KOBİ.lerin
değişen koşullarda oluşan eğitim ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik
olarak teknik, yönetim, mali ve mevzuat konularında
eğitim programları, tanıtım ve bilgilendirme amacıyla kısa süreli
konferans/paneller düzenlemmektedir.
|